على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3909
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
هبر : شتر پر گوشت فربه . و بعير هبر و بر : شتر پر گوشت پشمناك . هبر ( hobor ) ع . ج : هبير . هبر ( hebber ) ص . ع . بريده و قطع شده . هبراء ( habr ' ) ص . ع . ناقة هبراء : ماده شتر گوشتناك . هبرة ( habrat ) ا . ع . مهرهاى كه زنان مردان را بدان بند كنند . و پاره گوشت بىاستخوان . و پارهء فراهم آمدهء از گوشت . و نام بطنى از تازيان . و نام مردى . هبرة ( haberat ) ص . ع . مؤنث هبر . يق : ناقة هبرة : ماده شتر بسيار گوشت . هبرج ( habraj ) ا . ع . رفتار شتاب سبك . و مرد متكبر و درهمكننده رفتار . و جامهء نگارين . و گاو نر . و آهوى كلان سال . هبرج ( habraj ) و ( hebrej ) ا . ع . مرد ستبر فربه . هبرجة ( habrajat ) م . ع . هبرج الثوب هبرجة : نگارين كرد جامه را . و هبرج الرجل : درهم آميخت آن مرد رفتار را . هبردانة ( hebred nat ) ص . ع . ثريدة هبردانة مبردانة : اشكنهء سرد فراهم آوردهء گرد كرده . هبرزى ( hebreziyy ) ا . ع . دست بند فارسى . و دينار نو . و هر چيز خوب و با ديدار . و موزه نيكو . و زر بىآميغ . و شير بيشه . و ام الهبرزى : تب و حمى . هبرقى ( habraqiyy ) و ( hebreqiyy ) ا . ع . آهنگر . و زرگر . و گوسپند . و گاو دشتى . هبرك ( habrak ) ص . ع . شباب هبرك : جوانى تمام . و شاب هبرك : جوان تمام جوانى نيكو اندام . هبركة ( habrakat ) ا . ع . دختر نازك اندام . هبركع ( habarka ' ) ا . ع . مرد كوتاه قامت . هبركل ( habarkal ) ا . ع . جوان خوب اندام نيكو تن . هبرمة ( habramat ) ا . ع . بسيار خوردن و بسيار گفتن . هبرون ( habrun ) ا . ع . نام شهرى قديم در فلسطين . هبرية ( hebreyat ) ا . ع . پرز ريزهء پنبه و پشم و پر . و چرك و سبوسه سر . هبز ( habz ) م . ع . بريدن پارهاى بزرك از گوشت . و نيز هبز : گوشت گرفتن شتر . و هبز الظبى و غيره هبزا ، لغة فى ابز يعنى برجست آن آهو و جز آن در دويدن ، و الفعل من ضرب . ر . ابز . هبزان ( habaz n ) م . ع . هبز هبوزا و هبزانا ( از باب ضرب ) : مرد و يا ناگاه مرد . هبس ( habas ) ا . ع . گل بنفشه . و قسمى از آويشن كوهى . و گل خيرو و اقحوان . هبش ( habc ) م . ع . هبش لعياله هبشا ( از باب ضرب ) : كسب كرد و ورزيد جهة عيال خود . و هبش الشئ : فراهم آورد و جمع كرد آن چيز را . و هبش فلانا : زد فلان را و درد آورد آن را . هبص ( habas ) م . ع . هبص هبصا ( از باب سمع ) : شادمانى نمود . و هبص فلان : شتاب كرد فلان . و هبص على الصيد : آزمند شد بر شكار . و هبص على الشئ ياكله : بحرص خورد آن چيز را و بيقرارى نمود بر آن . هبص ( habes ) ص . ع . شادمان . و شتاب . هبصة ( habesat ) ص . ع . مونث هبص . هبصى ( habas ) ا . ع . رفتار شتاب . هبط ( habt ) م . ع . هبط فلانا هبطا ( از باب نصر ) : فرود آورد فلان را . و هبط المرض لحمه : لاغر كرد بيمارى او را . و هبط فلانا : زد فلان را . و هبط بلد كذا : در آمد در آن شهر و درآورد وى را در آن شهر ( لازم و متعدى ) . و هبط الشئ : كم شد آن چيز . و هبط فلان فى الشر : ببدى افتاد فلان . و هبط فلان من موضع الى موضع : منتقل شد فلان از موضعى بموضعى ديگر . و هبطه الله : كم كرد آن را خداى . هبط ( hobot ) ع . ج . هبوط . هبطة ( habtat ) ا . ع . زمين هموار پست . هبع ( hoba ' ) ا . ع . شتر بچهاى كه در آخر نتاجزاده شده باشد . ج : هبعات و هباع . يق : ما له هبع و لا ربع : ر . ربع . هبعات ( hoba ' t ) ع . ج . هبع و هبعة . هبعان ( haba ' n ) م . ع . هبع هبوعا و هبعانا . ر . هبوع . هبعة ( hoba'at ) ا . ع . شتر بچة ماده كه در آخر نتاج زاده شده باشد . ج : هبعات . هبقع ( habqa ' ) ا . ع . كوتاه بالاى گرد اندام استوار خلقت سخت پى . هبك ( habak ) ا . پ . كف دست . هبكات كلب ( hobak to - kalben ) ا . ع . نام چند آب مر كلب را . هبكة ( hobakat ) ا . ع . مرد احمق